"Şimdi değilse, ne zaman?"

Riga Klusais Centrs – Art Nouveau Bölgesi

Riga’nın Art Nouveau Mücevherleri – Füsun Erdoğanlar Bengisu yazdı…

Riga’nın dünyanın hiçbir yerinde eşi benzeri bulunmayan Art Nouveau Binaları UNESCO tarafından da tanınmıştır. Bu binalar eski kentin hemen her yerine yayılmış olmakla birlikte bir bölge var ki; bu nadide yapıların en iyi örnekleri orada. Quiet Centre (Klusais Centrs) denilen bu bölgede bir de Art Nouveau Müzesi var.

Alberta iela 13 adresindeki Art Nouveau apartmandan detay – Maskenin tacı özgürlük, güneş ve zaferi temsil ediyor…

Alberta iela 13 adresindeki Art Nouveau apartmandan detay – Maskenin tacı özgürlük, güneş ve zaferi temsil ediyor…

Riga’daki Art Nouveau mimarinin ilk örneklerinin çoğu (20. Yüzyıla geçiş dönemleri) Eklektik Art Nouveau olarak sınıflandırılmış olup, doğadan sembolik süslemeler ve detaylar içerir. Buna paralel olarak diğer iki Art Nouveau stili daha Riga’da bulunmaktadır. Bu iki stilden biri dikey kompozisyon vurgusuna göre yerleşim, diğeri ise halk motiflerini ve doğal malzemelerin kullanımını kapsayan Ulusal Romantizm denilen stildir (National Romanticism) (Eyewitness Travel – Estonia, Latvia & Lithuania, 2013).

Art Nouveau cephelerindeki süslemelerin çoğunun sembolize ettiği bir takım değerler vardır. Bazı sembollerin anlamlarını fotoğrafların altında belirttim.

3119-Alberta iela 2a-BT

Alberta iela 2a adresindeki Art Nouveau apartmandan detay – 1906, Mimar Mihails Eizenšteins…

Riga’ya ikinci gidişimizde otelimizin konumu sayesinde (Radisson Blu Elizabete Oteli) özel olarak rahat rahat tadını çıkararak gezdiğimiz bu bölge ve binaların kapı numaraları:

  • Vilandes iela 2 – Haritadaki numara 2
  • Elizabetes iela 6 – Haritadaki numara 15
  • Elizabetes iela 10b – Haritadaki numara 18
  • Elizabetes iela 13 – Haritadaki numara 13
  • Elizabetes iela 23 – Haritadaki numara 14
  • Elizabetes iela 33 – Haritadaki numara 16
  • Alberta iela 2a – Haritadaki numara 21
  • Alberta iela 4 – Haritadaki numara 23
  • Alberta iela 8 – Haritadaki numara 25
  • Alberta iela 11 – Haritadaki numara 27
  • Alberta iela 12 – Haritadaki numara 28
  • Alberta iela 13 – Haritadaki numara 29
  • Strēlnieku iela 2 – Haritadaki numara 31
  • Strēlnieku iela 4a
Art Nouveau binaların yerleşimlerini gösterir plan… (Harita jugendstils.riga.lv sitesinden alınmıştır. Bölüm - Interactive map: The jewels of Riga Art Nouveau)

Art Nouveau binaların yerleşimlerini gösterir plan… (Harita jugendstils.riga.lv sitesinden alınmıştır. Bölüm – Interactive map: The jewels of Riga Art Nouveau)

Quiet Centre (Klusais Centrs) bölgesine mimar mühendis Mihails Eizenšteins damgasını vurmuş durumda. Çarpıcı, göz alıcı ve vurgusu yoğun eserlerin çoğu ona ait. Ben de öncelikle ona ait eserlerin kronolojik sıralaması ile başlayayım dedim.

Elizabetes iela 33 adresinde yer alan ve uzaktan hemen dikkat çeken bu apartman mühendis Mihails Eizenšteins’in Art Nouveau’nun yeni moda olmaya başladığı dönemlerdeki ilk denemesidir. Eklektik Art Nouveau sembolleri olan dekoratif masklar, stilize bitkiler, geometrik formlar, ritmik kompozisyonun tamamına özenle yerleştirilmiştir. Eizenšteins bu yapısında Roma döneminden Rönesans ve Barok dönemine ve oradan da Klasisizm stiline kadar hemen hemen tüm mimari akımların öğelerinden yararlanmıştır (1901, Mihails Eizenšteins) (jugendstils.riga.lv sitesinden çevrilerek özetlenmiştir).

2917-Elizabetes ielā 33-03-BT

Elizabetes ielā 33 adresindeki yapı Mimar Mihails Eizenšteins için ilk Art Nouveau denemesidir – 1901, Mimar Mihails Eizenšteins

2919-Elizabetes ielā 33-05-bt

Elizabetes ielā 33 adresindeki apartmandan detay – 1901, Mimar Mihails Eizenšteins

3132-Elizabetes ielā 33-BT

Elizabetes ielā 33 adresindeki apartmandan detay – 1901, Mimar Mihails Eizenšteins

Alberta iela 6 adresinde bulunan 1903 yapımı Eklektik Art Nouveau apartman kırmızı tuğladan simetrik cephesi ile dikkat çeker. Cephedeki açık renk sıvalar dekoratif öğelerle bezenmiştir. Giriş kapısı üzerindeki üç maskaron (eski Yunan ve Roma tiyatrolarında yüze takılan yüz şeklindeki kalıplar)  insanın yaşam yolunu sembolize eder. (Yapının Mimarı Mihails Eizenšteins) (jugendstils.riga.lv sitesinden çevrilmiştir).

3101-Alberta iela 6-BT

Alberta iela 6 adresindeki Art Nouveau apartman – 1903, Mihails Eizenšteins…

3102-Alberta iela 6-BT

Alberta iela 6 adresindeki yapıdan alınan bu detayda insanın yaşam yolunu sembolize eden üç maskaron yer almaktadır…(1903, Mihails Eizenšteins)

Alberta iela 8 adresinde bulunan 1903 yılı yapımı ve mimar Mihails Eizenšteins tasarımı olan Eklektik Art Nouveau apartman, cephesindeki zengin süslemelerle çok çarpıcı bir yapıdır. Yapının en süslü kısmı ağacı andıran merkezdeki cumbadır.  Binanın en üstündeki aslan başı kudret ve gücü temsil eder. Cephe ritmik bir şekilde, her biri güzelliği temsil eden kadın başı şeklindeki maskaronlarla dekore edilmiş olan sütunlarla ayrılmıştır. Pencereler dekoratif rölyeflerle beraber, korkutucu canavar masklarıyla süslenmiştir. Bunların yapılma nedeninin binada yaşayanların huzurunu korumak için olduğu düşünülmektedir. Bina cephesi mavi tuğla ve açık renk sıvadan oluşmaktadır (jugendstils.riga.lv sitesinden çevrilerek özetlenmiştir).

3095-Alberta iela 8-bt

Alberta iela 8 adresindeki Art Nouveau apartman – 1903, Mihails Eizenšteins…

3093-Alberta iela 8-bt

Alberta iela 8 adresindeki yapıdan alınan bu detayda çatıdaki aslan figürü güç ve kudreti temsil etmektedir… (1903, Mihails Eizenšteins)

3094-Alberta iela 8-BT

Alberta iela 8 adresindeki apartmanın cephesindeki güzelliği temsil eden kadın başı şeklindeki maskaronlarla süslü sütunlar. Balkonun altındaki pencerenin hemen üstündeki canavar şeklindeki maskların binada yaşayanların huzurunu

Elizabetes iela 10b adresindeki Art Nouveau apartman, cephesindeki maskeler, tavus kuşları, heykel şeklinde yontulmuş yüzler, geometrik figürler, binanın üstünü kaplayan mavi seramikleri ile zengin süslemeler içeren çok çarpıcı bir yapıdır. Bu cephe Leipzig bölgesinden iki mimarın skeçleri baz alınarak tasarlanmıştır. Konu skeç St. Petersburg’ta yayınlanan cephe tasarımları koleksiyonunda basılmıştır. Bina ve içindeki süslemeli merdiven boşluğu 2000 yılında restore edilmiştir. 1903 yapımı binanın mimari yine Mihails Eizenšteins (jugendstils.riga.lv sitesinden çevrilmiştir).

3144-Elizabetes Iela 10b-BT

Elizabetes iela 10b adresindeki Art Nouveau apartman – 1903, Mimar Mihails Eizenšteins…

3146-Elizabetes Iela 10b-BT

Elizabetes iela 10b adresindeki Art Nouveau apartmandan detay…(1903, Mimar Mihails Eizenšteins)

3143-Elizabetes Iela 10b-BT

Elizabetes iela 10b adresindeki Art Nouveau apartmandan çatı detayı…(1903, Mimar Mihails Eizenšteins)

1904 yılında yapılan mimar Mihails Eizenšteins tasarımı, Alberta iela 4 adresinde bulunan Art Nouveau apartmanının simetrik kompozisyonu merkezi bir çıkma üzerindeki metal korniş ile taçlandırılmıştır. Korniş üzerindeki cumbada çığlık atan 3 Medusa başı vardır. Benzer motif, Viyana’daki Joseph Maria Olbrich tasarımı Secession Binasında görülebilir. Medusa başının üzerinde kartal ve diğer dekorasyon öğeleri ile süslenmiş küçük kuleler vardır. Alttaki fotoğrafta göreceğiniz gibi yanlardaki cumbaların üzerinde güvenlik ve koruyuculuğu sembolize eden aslanlar vardır. Cephenin merkezinde yer alan pencere boşlukları ender görülen bir tasarım olmakla birlikte Art Nouveau modası ile uyumludur. Örneğin, aşağıdaki fotoğrafın altında görülen aslen ikinci katta bulunan T şeklindeki pencereler, dördüncü kattaki anahtar deliği şeklindeki pencere boşlukları ve üçüncü kattaki geniş bir oval şekli verilen pencere boşluğu gibi. Bu devasa oval şeklin içindeki pencereler iki ayrı apartmanın üç farklı odasının pencere açıklıkları olmasına rağmen görsel olarak tek pencere izlenimi vermektedir. Binanın merkez girişindeki stilize edilmiş kanatlı aslan rölyefi güneşe gönderme yapmaktadır. Ana giriş bloğunda yer alan kanatlı kadın başı rölyefi güneş ve koruma sembolüdür (jugendstils.riga.lv sitesinden çevrilerek özetlenmiştir).

3111-Alberta iela 4-BT

Alberta iela 4 adresindeki1904 yılında yapılan ve Mimar Mihails Eizenšteins tarafından tasarlanan bina…

3109-Alberta iela 4-bt

Alberta iela 4 adresindeki Mimar Mihails Eizenšteins tasarımı binanın üzerindeki çığlık atan Medusa başları Viyana’daki Secession Binası ile benzerdir… (1904)

 Alberta iela 4 adresindeki Mimar Mihails Eizenšteins tasarımı binanın balkon detayı… (1904)

Alberta iela 4 adresindeki Mimar Mihails Eizenšteins tasarımı binanın anahtar deliği şeklindeki pencere boşluğu detayı… (1904)

3113-Alberta iela 4-BT

Alberta iela 4 adresindeki yapıdan alınan bu detaydaki aslan motifi Art Nouveau mimaride nadir görülen bir figürdür. Ancak bu eklektik yapıdaki aslanın kanatları akımın güneş ile geleneksel bağını gösterir… (1904 – Mihails Eizenšteins ) (Eyewitness Travel – Estonia, Latvia & Lithuania, 2013)

3105-Alberta iela 4-bt

Alberta iela 4 adresindeki apartmanın giriş kapısındaki kanatlı kadın başı rölyefi güneş ve koruma sembolüdür.

Alberta iela 13 adresindeki Art Nouveau apartmanın, her iki merkez cephesindeki cumbalar farklı kademelerdeki alınlıklarla, maskelerin, ejderhaların, kabartma şekillerin, düz ve eğri çizgilerin, dairelerin ve diğer geometrik şekillerin heykelsi rölyefleri ile süslenmiştir. Sayfanın başındaki fotoğrafta yer alan ışıldayan tacı ile merkezdeki maske özgürlük,zafer ve güneş sembolüdür.  Binanın cephesinde Art Nouveau’nun tipik özelliği olan güzel kadın imajını görüyoruz.

Alberta iela 13 adresindeki Art Nouveau apartmanındaki güzelliği temsil eden sayısız kadın figürlerinden biri…

Alberta iela 13 adresindeki Art Nouveau apartmanındaki güzelliği temsil eden sayısız kadın figürlerinden biri…

Çatı pervazının üzeri, büyüklü küçüklü masklar, ana pervazdaki büstler, binanın köşesindeki pathos (duygulandırma yeteneği) ilhamlı övgü rölyefi gibi heykellerle kaplıdır. Bazı yüzler dalgın ve hülyalı iken, bazıları kahkahalarla gülmekte, diğerleri ise korkudan çığlık atmaktadır. Yine Alberta Caddesindeki iki devasa mask ta çığlık atmaktadır. Bunların tümünün üzerinde dikey koni şeklinde strüktürler yer almaktadır. Tüm cepheye hakim olan bu strüktürler, çatı katındaki çatı pencerelerini destekleyip, merkezdeki çıkmayı görsel olarak çerçevelerler. Sayısız dekoratif elemanda değişik sembolik motifler görülebilir. Açılmış kuyruk tüyleri ile tavus kuşu, Art Nouveau akımında çok yaygın bir ihtişam sembolüdür. Cephede, dişi güzelliğin gerektiği gibi korunduğundan emin olan şövalye başları vardır. Bunun yanında tipik Art Nouveau çizgileri ile dolu çiçekler ve geometrik formlar görürüz. Bir dizi dekorasyon serisinin yanında dikkat ve kurnazlık sembolü yılanlar da bulunmaktadır. Balkonlardaki metal parmaklıklar tipik Art Nouveau çizgisindedir.

Alberta iela 13 adresindeki Art Nouveau apartmanının köşe balkon detayı. Metal balkon korkulukları tipik Art Nouveau çizgisindedir…

Alberta iela 13 adresindeki Art Nouveau apartmanının köşe balkon detayı. Metal balkon korkulukları tipik Art Nouveau çizgisindedir…

The Soros Foundation 1998 tarihinde binayı satın almış ve Riga Hukuk Okuluna çevirmiştir. Bina 1999 ve 2002 yıllarında okulun ihtiyaçlarına göre yeniden inşa edilmiştir. Cephe süslemelerin içindeki tüm değerli detaylar korunarak aslına uygun ve özenli bir şekilde restore edilmiştir (1904, Mimar Mihails Eizenšteins) (jugendstils.riga.lv sitesinden çevrilerek özetlenmiştir).

Alberta iela 13 adresindeki Art Nouveau apartman – 1904, Mimar   Mihails Eizenšteins…

Alberta iela 13 adresindeki Art Nouveau apartmanın merkezde yer alan dikey koni şeklindeki strüktürleri– 1904, Mimar   Mihails Eizenšteins…

1993-1994 yıllarında restore edilerek Stockholm School of Economics in Riga (SSE Riga) adlı bir ekonomi okuluna dönüştürülen Strēlnieku iela 4a adresindeki bu Art Nouevau bina yine Mimar Mihails Eizenšteins tasarımı olup, yapı 1905 yılında tamamlanmıştır. Bu bina Eklektik Art Nouveau stilinin nasıl uç noktalarda şekillendiğini gösteren iyi bir örnektir. Cephede her türlü kombinasyonda şaşılacak kadar çok sayıda dekoratif Art Nouveau motifleri kullanılmıştır. Önce özel okul sonra Sovyet döneminde yurt olan bina, bugün iç mekânında çok az kısmı korunarak Riga Stockholm Ekonomi Okulu olarak hizmet vermektedir (jugendstils.riga.lv sitesinden çevrilerek özetlenmiştir).

1

Strēlnieku iela 4a adresindeki Stockholm School of Economics (SSE Riga) – Başının üstünde çelenk taşıyan kız ve kel kartal heykelleri ile bu bina zafer sembolleri içerir. 1905, Mimar Mikhail Eisenstein… (Eyewitness Travel – Estonia, Latvia & Lithuania, 2013)

2m

Strēlnieku iela 4a adresindeki Riga Stockholm Ekonomi Okulu olarak kullanılan Art Nouveau yapıdan bir detay – 1905, Mimar Mikhail Eisenstein…

Alberta iela 2a adresinde yer alan Art Nouveau apartman mimar Mihails Eizenšteins tasarımı olup, eklektik stildeki son örnektir (1906). Girişte güvenliği sağlayan fotoğrafta gölgede kalmış iki sfenks vardır.  Art Nouveau sıklıkla mısır motiflerinden yararlanır. Sfenks güneş ve koruma sembolü olarak görüldüğü için çok popülerdir. Dekorasyonda geometrik ve stilize edilmiş süslemeler kullanılmıştır. Girişin iki yanında elinde meşale tutan iki kadın heykeli vardır. Binanın dikeyliği kırmızı seramik bantlarla vurgulanmıştır. Çatı katı sadece süslemeler için yapılmış olup, dikkat ederseniz kemerli kısımların içi boştur.  Maskaron ve çeşitli geometrik süslemelerle gökyüzünde pencere açıklıkları oluşturulmuştur. (jugendstils.riga.lv sitesinden çevrilerek özetlenmiştir)

3123-Alberta iela 2a-BT

Alberta iela 2a adresindeki Art Nouveau apartmanının girişindeki gölgede kalmış sfenksler. 1906, Mimar Mikhail Eisenstein…

3124-Alberta iela 2a-BT

Alberta iela 2a adresindeki Art Nouveau apartmanın gökyüzüne açılan pencereleri. 1906, Mimar Mikhail Eisenstein…

3120-Alberta iela 2a-BT

Alberta iela 2a adresindeki Art Nouveau apartmanında girişin iki yanında yer alan elinde meşale tutan kadın heykellerinden biri. 1906, Mimar Mikhail Eisenstein…

ÖncekiToplam 3 sayfanın 1. sayfası Sonraki
Klavyenizdeki ← → tuşları ile sayfa değiştirebilirsiniz

Dünya çapında 6000 i aşkın yerleşim yerinde en uygun fiyata araç kiralama    
Toplam 3 sayfa, 1. sayfa gösteriliyor.123

Sosyal Medya

Site Arşivi

Tüm yazılarımızın arşivine buradan ulaşabilirsiniz.

Yazı Arşivi

Yayın Hakları

Bu sitenin içeriği ve fotoğrafları bencetatil.com'a aittir. İzinsiz kopyalamamanızı rica ederiz. Emeğe saygınız için şimdiden teşekkürler.

İletişim

bencetatil.com'a mail yoluyla da yorum veya sorularınızı iletebilirsiniz.

admin@bencetatil.com

Birincilik odulu


Sayfamızı beğenip bizi destekler misiniz?

Sosyal medya hesaplarımızı beğenirseniz, hem biz çok mutlu oluruz, hem de yayınlanacak yeni yazılarımızdan haberdar olabilirsiniz...